ساماندهی منابع و ذخایر آب شهر قم در دوره ی قاجار(با تکیه بر اسناد کاخ گلستان)

شهر قم در ابتدا آب فراوانی داشت، اما مشکل اصلی اهالی، استفاده صحیح از این آب برای آشامیدن و آبیاری بود. پس از حمله افغان‌ها، شهر قم و ذخایر آبی آن آسیب دید و تا سال‌ها به همان وضع باقی ماند. حکومت قاجار با همکاری مردم به ساماندهی ذخایر آبی قم پرداخت. 80 درصد از آب‌انبارها، 67 درصد از یخچال‌ها، و 54 درصد از حمام‌های قم در دوره قاجار ساخته شده‌اند. در احیای قنات‌ها، سه طبقه دیوان‌سالاری، اعیان و ارشاب طوایف، و روحانیون نقش مؤثرتری داشتند، در حالی که در زمینه آب‌انبار، طبقه تجار نقش پررنگ‌تری ایفا کردند. در ساخت یخچال و حمام نیز دیوان‌سالاران بیشترین اهتمام را داشتند. این مطالعه به بررسی میزان رونق منابع و ذخایر آب شهر قم در دوره قاجار و نقش حکومت و طبقات مردمی در احداث، احیا و کنترل این منابع پرداخته است.

فایل مقاله: (ساماندهی منابع و ذخایر آب شهر قم در دوره ی قاجار(با تکیه بر اسناد کاخ گلستان)